Wycena dzieła sztuki lub antyku nie polega na szybkim przypisaniu ceny ani na porównaniu jednego zdjęcia z podobnym obiektem znalezionym w internecie. Jest to proces analityczny, który łączy wiedzę historyczną, znajomość rynku oraz ocenę fizycznego stanu obiektu.
Prawidłowo przeprowadzona wycena zawsze opiera się na kilku kluczowych etapach. Poniżej przedstawiamy, jak wygląda rzeczywisty proces wyceny stosowany przez ekspertów rynku sztuki.
1. Identyfikacja obiektu
Pierwszym krokiem jest ustalenie, czym dokładnie jest oceniany obiekt. Na tym etapie analizuje się rodzaj obiektu, technikę wykonania i użyte materiały, wymiary, konstrukcję oraz sposób montażu, a także widoczne cechy stylistyczne i przypuszczalną epokę powstania.
Bez poprawnej identyfikacji nie istnieje rzetelna wycena. To fundament całego procesu.
2. Analiza autorstwa i atrybucji
Jeżeli obiekt jest sygnowany lub przypisywany konkretnemu twórcy, analizuje się formę sygnatury lub jej brak, zgodność stylistyczną z innymi znanymi pracami, jakość warsztatową oraz możliwy krąg artystyczny lub szkołę.
Brak sygnatury nie wyklucza wartości, a jej obecność nie jest automatycznym potwierdzeniem autentyczności.
3. Ocena stanu zachowania
Stan zachowania ma ogromny wpływ na wartość rynkową obiektu. Ocenie podlegają uszkodzenia mechaniczne, ingerencje konserwatorskie, przemalowania, uzupełnienia, naprawy oraz naturalne zużycie materiałów wynikające z wieku.
Dwa podobne obiekty mogą różnić się wartością kilkukrotnie wyłącznie ze względu na stan.
4. Analiza porównawcza rynku
Po identyfikacji i ocenie stanu następuje analiza rynku. Uwzględnia się wyniki aukcyjne z ostatnich lat, porównywalne obiekty o zbliżonych parametrach, różnice regionalne oraz aktualne trendy kolekcjonerskie.
Cena nie jest wartością stałą – jest wynikiem relacji podaży, popytu i momentu rynkowego.
5. Określenie przedziału wartości
Profesjonalna wycena rzadko kończy się jedną sztywną kwotą. Najczęściej podaje się przedział wartości, uwzględniający realne ceny transakcyjne, możliwe scenariusze sprzedaży oraz różne kanały rynku.
Takie podejście jest zgodne z praktyką rynku sztuki.
6. Kontekst i cel wyceny
Ten sam obiekt może mieć inną wartość w zależności od celu wyceny. Inaczej określa się wartość przy sprzedaży, ubezpieczeniu, podziale majątku czy jako orientacyjną informację rynkową.
Bez jasno określonego celu wycena traci swoją użyteczność.
Podsumowanie
Rzetelna wycena dzieła sztuki lub antyku to proces wymagający wiedzy, doświadczenia oraz dostępu do danych rynkowych. Nie jest to opinia ani domysł, lecz analiza oparta na faktach, porównaniach i kontekście.
Wycena stanowi narzędzie decyzyjne, a nie obietnicę ceny – jest świadomą informacją o realnej wartości obiektu.
